Phân loại kỹ thuật in lụa
Theo cách thức sử dụng
khuôn in, có thể gọi tên
in lụa theo các kiểu sau:
- In lụa trên bàn in thủ công
- In lụa trên bàn in có cơ khí hóa một số thao tác
- In lụa trên máy in tự động
Theo hình dạng
khuôn in, có thể phân làm 2 loại:
- In dùng khuôn lưới phẳng
- In dùng khuôn lưới tròn kiểu thùng quay
Theo
phương pháp in, có tên gọi:
- In trực tiếp: là kiểu in trên sản phẩm có màu nền trắng hoặc màu nhạt, màu nền không ảnh hưởng đến màu in
- In phá gắn: là kiểu in trên sản phẩm có nền màu, mực in phải phá được màu của nền và gắn được màu cần in lên sản phẩm, và
- In dự phòng: là in trên sản phẩm có màu nhưng không thể dùng kiểu in phá gắn được
Kỹ thuật in lụa
Cho dù in thủ công, bán thủ công hay thực hiện bằng máy thì kỹ thuật in
lụa cũng bao gồm những công đoạn chính như sau: làm khuôn in; chế tạo
bàn in, dao gạt; pha chế chất tạo màu, hồ in; và in.
Làm khuôn in
Khuôn in có thể làm bằng gỗ hay kim loại, trên đó được căng tấm lưới
đã tạo những lỗ trống để
mực in có thể chảy qua trong
quá trình in. Quá
trình tạo những lỗ trống được gọi là "chuyển hình ảnh cần in" lên
khuôn
lưới. Thời gian đầu thợ in thường dùng phương pháp chuyển trực tiếp bằng
cách vẽ lên lớp nến trắng, vẽ trên lớp đất sét hay vẽ lên lớp dầu bóng
nhưng về sau người ta thường dùng hơn với phương pháp gián tiếp như là
vẽ trên giấy nến hoặc là ngày nay đa số đều dùng
phương pháp cảm quang.
- Vẽ trên lớp nến trắng là kỹ thuật tạo lỗ trống của lưới in bằng cách
dùng bút gỗ hoặc tre khắc hoa văn lên một tấm lưới đã được nhúng vào
dung môi nến nóng chảy và làm nguội.
- Vẽ trên lớp đất sét
là kỹ thuật tạo lỗ trống của lưới in bằng cách dùng bút gỗ, tre hoặc
kim nhọn khắc, đục lỗ theo hình dạng hoa văn trên một tấm lưới đã được
nhúng vào hồ đất sét đã làm khô.
- Vẽ trên lớp dầu bóng là kỹ thuật tạo lỗ trống của lưới in bằng cách
dùng bút lông vẽ hình dạng hoa văn trên một tấm lưới đã được quét một
lớp dầu bóng và làm khô. Sau khi vẽ nhiều lần sẽ tạo những lỗ trống cần
thiết trên bề mặt lưới.
- Vẽ trên giấy nên là phương pháp gián tiếp để tạo những lỗ trống trên
bề mặt lưới in. Dùng dao "khắc" hình trên giấy nến để tạo những khoảng
trống cần thiết, úp mặt giấy nến đã khắc lên lưới và dùng bản ủi làm
nóng chảy nến. Sau khi để nguội, những chỗ không cần thiết sẽ được nến
bít lại.
- Ngày nay, phương pháp cảm quang
được xem như là phương pháp tiến bộ trong việc chế tạo bản in. Với
phương pháp này có thể sao chép lại các tác phẩm nghệ thuật mà vẫn giữ
được tính chân thực về đường nét của nó.
Những
bản in được họa sĩ vẽ
mẫu thiết kế, thiết kế trên máy tính hoặc tách màu từ một tấm ảnh trên máy tính rồi
in ra trên giấy can, mỗi màu được tách sẽ làm một phim tương ứng, phim sau đó được chuyển tải lên
tấm lưới. Thao tác đó gọi là
chụp bản.
Công đoạn chụp bản được tiến hành trong buồng tối, phim
đặt lên bản lưới cùng chiều với
mẫu in thật, rọi đèn. Ánh sáng của đèn
sẽ xuyên qua phim và đập lên lưới. Vì lưới trước đó đã được quét phủ
dung dịch cảm quang nên chỉ những chỗ không bị cản bởi mực sẽ đóng rắn dưới tác dụng ánh sáng.
Khi mang bản đi rửa, những chỗ không bị chiếu sáng sẽ bị rửa trôi tạo
thành những khoảng trống, khi i
n mực in sẽ lọt qua những chỗ trống này
và bắt vào sản phẩm cần
in.
Việc
lựa chọn lưới in đóng vai trò quyết định đến
chất lượng in ấn,
nhất là độ mịn độ nét của hình ảnh cần
in. Các thông số quan trong của
lưới là độ mịn của lưới (kí hiệu N
(chỉ số) hay T
(chỉ số)) và tỷ lệ đường kính sợi lưới và chiều rộng mắt lưới. Thí dụ lưới ký hiệu T
40 hay N
40 có nghĩa là lưới này có 40 sợi/cm và 1600lỗ/cm
2. Khi
in trên giấy, thông thường chọn lưới có ký hiệu T
90 - T
140; khi in bao bì PVC: T
120-T
180; khi
in vải T
30-T
100...
Những
dung dịch cảm quang thường dùng trong in lưới đó là dung dịch keo Crom-Gelatin hoặc dung dịch Crom-PVA:
- Dung dịch Keo Crom-Gelatin được chế tạo từ NH4)2Cr2O7 (amoni đicromat) hoặc K2Cr2O7 (kali đicromat) nồng độ 3,5% được pha với keo gelatin nồng độ 20% theo tỷ lệ 1:1.
- Dung dịch Crom-PVA được chế tạo với polyvinyl acetates 12% thêm vào dung dịch bao gồm (NH4)2Cr2O7 hoặc K2Cr2O7 (1,5g); nước (20ml) và C2H5OH:96% (7ml) theo tỷ lệ 1:1.
Những dung dịch trên sau khi chế tạo phải được bảo quản ở nơi thích hợp vì nó là chất nhạy sáng.
Bàn in, dao gạt
Bàn in làm từ kim loại hoặc gỗ.
Bàn in đóng vai trò quan trọng trong
việc đảm bảo nét
in được in chính xác, đều và đạt độ nét cao. Yêu cầu
quan trọng nhất đối với
bàn in là phẳng, chắc và có độ đàn hồi nhất định
để
khuôn in có thể tiếp xúc đều với mặt
sản phẩm in. Trong những trường
hợp khác nhau,
bàn in có thể nằm ngang hay nghiêng góc để người thợ
thao tác dễ dàng hơn.
Dao gạt hồ in là công cụ dùng để đẩy, phết mực màu khiến mực thấm qua
lưới in, chuyển mực lên sản phẩm cần
in. Gọi là dao theo thuật ngữ của
thợ nhưng nó có thể làm bằng bọt biển, con lăn cao su hay đơn giản là một
miếng gạt cao su.
Chất nhuộm màu và hồ in
Những chất nhuộm màu trong
in lụa là những hợp chất mà khi tiếp xúc
với vật liệu khác thì có khả năng bắt màu và giữ màu trên vật liệu bằng
các lực liên kết lý học hay hoá học.
In lụa thường sử dụng các chất tạo màu là các hợp chất màu hữu cơ. Có thể phân làm 2 loại tan và không tan trong nước.
- Chất nhuộm màu trong nước có thể là: thuốc nhuộm trực tiếp, thuốc nhuộm axit, thuốc nhuộm hoạt tính, thuốc nhuôm bazo-cation...
- Chất nhuộm màu không tan trong nước có thể là: thuốc nhuộm hoàn nguyên không tan, thuốc nhuộm lưu huỳnh, pigmen, thuốc nhuộm azo không tan...
Hồ in sau khi pha trộn với thuốc nhuộm được gọi là mực in, sau khi in
sẽ được gắn vào sản phẩm cần in. Do đó, tuỳ loại nhóm vật liệu cần in
phải có những công thúc pha chế khác nhau. Nhóm vật liệu in được phân
các loại sau: vật liệu xenlulo, vật liệu tơ tằm, len; sợi hoá học và xơ
tổng hợp; nhựa; gốm sứ; kim loại; thuỷ tinh...Nhung cho dù in trên chất
liệu gì, hồ in cũng phải đáp ứng những yêu cầu sau:
- Phải đồng nhất về thành phần và lượng màu thích hợp để đạt cường độ màu mong muốn
- Độ đặc, đột nhớt, độ dính phải bảo đảm để dính được vào vật liệu in và cho hoạ tiết sắc nét
- Hồ phải tương đối bền khi bảo quản
- Một số hồ in cho vải cần có tính dễ trương nở khi hấp để "nhả" thuốc nhuộm cho vải, và
- Không chứa các chất có thể làm hại lưới in
In ấn
- Sau khi định vị khuôn in lên bàn in, vật liệu cần in đặt dưới lưới
in. Cho mực in thích hợp với một lượng cần thiết vào khuôn in, sau đó
dùng dao gạt để mực thấm qua lưới và ăn vào sản phẩm cần in. Điều chỉnh
lượng mực in, tốc độ gạt để đạt kết quả tốt nhất.
-
Sau khi in, mực in chỉ mới cố định cơ học tạm thời trên vật liệu nên
cần có quy trình xử lý để gắn màu cố định cho hình in. Tùy loại mực in,
vật liệu in để có những cách xử lý thích hợp, như là: sấy, hấp, gia
nhiệt khô, hiện màu ướt (trong dung dịch axit loãng), hay hiện màu theo
phương pháp ngâm ép, cuộn ủ lạnh...
Một số kiểu in đặc biệt
Có thể dùng những loại mực in khác nhau, hoặc những nguyên liệu đặc
biệt để tạo ra những hiệu ứng khác nhau, ví dụ như
in chuyển,
tạo chữ
nổi,
in bắn cắm lông...
- In chuyển: còn gọi là in nhiệt, in nhiệt khô, in nhiệt chuyển, in
chuyển hay là in thăng hoa. Nguyên tắc chung của phương pháp này là
không in trực tiếp lên sản phẩm mà in trung gian qua một lớp giấy nền,
sau đó ép nóng để thuốc mực in nhả từ giấy nền bắt vào vật liệu in.
- In nổi: Trong mực in, có các chất gây nở để tạo hình nổi. Sau khi in
và sấy, sản phẩm được hấp ở 130-150 °C bằng hơi nước bão hoà. Mực sẽ
chuyển thành màng xốp, có hình nổi trên sản phẩm.
- In bắn cắm lông: Lông nhiều màu có chiều dài 0,3mm được đựng vào
những hộp riêng. Lông được bắn qua những lỗ trên lưới in và dính vào vải
đã quét nhựa bán đa tụ, quá trình này được thực hiện trong điện trường
6000V và không dùng dao gạt. Kết quả là những tấm vải có nhiều màu bằng
lông mịn như tuyết nhung và nổi trên mặt vải.
Chọn kỹ thuật in lụa tự động hay kỹ thuật in thủ công .
- Bạn phải biết rằng việc bạn chọn kỹ thuật in lụa tự động hay kỹ thuật in thủ công đều phải sử dụng sức lao động của người , nó sẽ quyết định được bản in lụa , hay sản phẩm in lụa của bạn đẹp hay xấu điều phụ thuộc vào người in lụa
- Kỹ thuật in lụa tự động là một công nghệ in lụa mới sử dụng máy in lụa để giảm sức lao động của con người
- Kỹ thuật in lụa thủ công là sử dụng sức người in lụa là chính trong tất cả các công đoạn in lụa.
- Theo tôi nên chọn kỹ thuật in lụa thủ công , vì nó giúp cho người in lụa kiểm soát được quá trình in lụa , biết lỗi sai , và cho bản in được đẹp hơn .
Tìm kiếm google :
- Kỹ thuật in lụa tự động
- in lụa tự động
- bán máy in lụa
- kỹ thuật in lụa thủ công
- tìm việc in lụa
- máy in lụa
- kỹ thuật in lụa
- ky thuat in lua
Tags:
ky thuat in lua,
kỹ thuật in lụa tự động ,
kỹ thuật in lụa,
ky thuat in lua thu cong ,
in lua,
kỹ thuật in lụa thủ công